Lao động thời vụ là gì? Lưu ý khi ký HĐLĐ thời vụ

Lao Động Thời Vụ Là Gì? Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Ký Hợp Đồng Lao Động (HĐLĐ) Thời Vụ

Thị trường lao động hiện đại ngày càng chứng kiến sự gia tăng của các hình thức làm việc linh hoạt, trong đó "lao động thời vụ" đóng một vai trò quan trọng, đáp ứng nhu cầu của cả doanh nghiệp lẫn người lao động. Đây là giải pháp nhân sự hiệu quả cho các công việc mang tính chất ngắn hạn, theo mùa hoặc dự án cụ thể. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của các bên, việc hiểu rõ bản chất của lao động thời vụ và những quy định pháp lý liên quan, đặc biệt là khi ký kết Hợp đồng lao động (HĐLĐ) thời vụ, là vô cùng cần thiết.

Lao Động Thời Vụ Là Gì?

Lao động thời vụ là hình thức làm việc mà người lao động được thuê để thực hiện một công việc nhất định có tính chất tạm thời, ngắn hạn, thường kéo dài dưới 12 tháng, hoặc theo một mùa, một vụ sản xuất kinh doanh cụ thể. Công việc này thường không mang tính chất thường xuyên, liên tục của doanh nghiệp.

Theo quy định của Bộ luật Lao động Việt Nam, Hợp đồng lao động thời vụ là một loại hợp đồng lao động xác định thời hạn. Trước đây, Bộ luật Lao động 2012 cho phép ký HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng. Tuy nhiên, Bộ luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2021) đã có những thay đổi quan trọng, không còn quy định riêng về "HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng" như một loại hợp đồng riêng biệt nữa.

Thay vào đó, các công việc mang tính chất thời vụ hiện nay chủ yếu được thực hiện thông qua:

• Hợp đồng lao động xác định thời hạn: Với thời hạn tối đa là 36 tháng. Sau khi hết hạn hợp đồng này, nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu ký tiếp hợp đồng lao động xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn (trừ một số trường hợp đặc biệt).

• Các hình thức thỏa thuận công việc khác không phải là hợp đồng lao động (ví dụ: hợp đồng dịch vụ) đối với những công việc rất ngắn hạn, không mang tính chất quan hệ lao động thường xuyên.

Tuy nhiên, thuật ngữ "lao động thời vụ" vẫn được sử dụng phổ biến trong thực tế để chỉ những người làm các công việc ngắn hạn, không ổn định.

Đặc Điểm Của Lao Động Thời Vụ:

• Tính chất công việc ngắn hạn, không thường xuyên: Công việc thường phát sinh theo mùa, theo dự án hoặc nhu cầu đột xuất của doanh nghiệp.

• Thời gian làm việc linh hoạt: Có thể là toàn thời gian trong một giai đoạn ngắn hoặc bán thời gian.

• Mối quan hệ lao động thường không kéo dài: Kết thúc khi hoàn thành công việc hoặc hết mùa vụ.

• Yêu cầu về kỹ năng, trình độ: Đa dạng, từ lao động phổ thông không yêu cầu tay nghề cao (như bốc xếp hàng hóa, thu hoạch nông sản) đến những công việc đòi hỏi kỹ năng nhất định (nhân viên sự kiện, PG).

Tại Sao Doanh Nghiệp Cần Đến Lao Động Thời Vụ?

Việc sử dụng lao động thời vụ mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp:

1. Đáp ứng nhu cầu nhân sự linh hoạt: Nhanh chóng bổ sung nhân lực trong các giai đoạn cao điểm sản xuất, kinh doanh, các dự án ngắn hạn, hoặc khi có sự thiếu hụt nhân sự tạm thời.

2. Tối ưu hóa chi phí nhân sự: Chỉ trả lương và các chi phí liên quan trong thời gian thực sự cần lao động, tránh lãng phí khi công việc ít. Giảm chi phí tuyển dụng, đào tạo dài hạn.

3. Tiết kiệm chi phí quản lý: Giảm bớt gánh nặng hành chính liên quan đến việc quản lý nhân viên chính thức.

4. Tăng cường năng suất đột xuất: Có đủ người để hoàn thành công việc đúng tiến độ khi có đơn hàng lớn hoặc yêu cầu gấp.

5. Thử nghiệm nhân sự mới: Một số doanh nghiệp sử dụng lao động thời vụ như một cách để đánh giá năng lực của người lao động trước khi quyết định tuyển dụng chính thức.

Lợi Ích Của Người Lao Động Khi Tham Gia Lao Động Thời Vụ

Đối với người lao động, làm việc thời vụ cũng có những ưu điểm nhất định:

• Cơ hội việc làm đa dạng: Có nhiều lựa chọn công việc khác nhau, phù hợp với khả năng và thời gian rảnh.

• Thu nhập bổ sung: Đặc biệt phù hợp với sinh viên, người nội trợ, hoặc những người muốn kiếm thêm thu nhập ngoài công việc chính.

• Tích lũy kinh nghiệm thực tế: Được trải nghiệm nhiều môi trường làm việc, học hỏi kỹ năng mới.

• Linh hoạt về thời gian: Có thể chủ động sắp xếp công việc và cuộc sống cá nhân.

• Mở rộng mối quan hệ: Tiếp xúc với nhiều người, tạo dựng các mối quan hệ xã hội và nghề nghiệp.

• Trả lương theo ngày hoặc theo tuần: Giúp giải quyết nhu cầu tài chính nhanh chóng.

Các Loại Hình Công Việc Thời Vụ Phổ Biến

Nhu cầu về lao động thời vụ rất phong phú, bao gồm:

• Nông nghiệp: Thu hoạch nông sản (lúa, cà phê, tiêu, điều, trái cây), gieo trồng, chăm sóc cây theo mùa.

• Xây dựng: Lao động phụ hồ, công nhân thời vụ cho các dự án ngắn hạn.

• Sản xuất công nghiệp: Công nhân thời vụ cho các dây chuyền lắp ráp, đóng gói sản phẩm khi có đơn hàng lớn hoặc vào mùa cao điểm.

• Thương mại - Dịch vụ:

  • Nhân viên bán hàng, thu ngân, gói quà cho các cửa hàng, siêu thị vào dịp lễ, Tết.

  • Nhân viên phục vụ nhà hàng, khách sạn, quán cà phê trong mùa du lịch hoặc các sự kiện.

  • PG/PB (Promotion Girl/Boy) cho các chương trình giới thiệu sản phẩm, sự kiện.

• Logistics và Kho bãi: Nhân viên bốc xếp, kiểm kê hàng hóa, dán tem nhãn sản phẩm.

• Tổ chức sự kiện: Nhân viên hỗ trợ lắp đặt, hậu cần, lễ tân cho các hội nghị, triển lãm, buổi biểu diễn.

• Du lịch: Hướng dẫn viên du lịch thời vụ, nhân viên hỗ trợ tại các khu du lịch.

• Gia công tại nhà: Một số công việc may mặc, làm đồ thủ công có thể được giao theo hình thức thời vụ.

Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Ký Hợp Đồng Lao Động (HĐLĐ) Thời Vụ

Dù là làm việc thời vụ, việc ký kết HĐLĐ (nếu mối quan hệ được xác định là quan hệ lao động) là rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi của cả người lao động và người sử dụng lao động. Theo Bộ luật Lao động 2019, các điểm cần lưu ý bao gồm:

1. Hình Thức Hợp Đồng

• HĐLĐ phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản.

• Trường hợp hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, các bên có thể giao kết HĐLĐ bằng lời nói (trừ một số trường hợp cụ thể theo luật định như với người chưa đủ 15 tuổi, lao động giúp việc gia đình). Tuy nhiên, để đảm bảo rõ ràng, việc có thỏa thuận bằng văn bản dù ngắn gọn vẫn được khuyến khích.

2. Nội Dung Chủ Yếu Của Hợp Đồng Lao Động

Một HĐLĐ (kể cả cho công việc thời vụ) cần có các nội dung chủ yếu sau (theo Điều 21 Bộ luật Lao động 2019):

• Thông tin của người sử dụng lao động và người lao động: Tên, địa chỉ, người đại diện ký kết, số CMND/CCCD/Hộ chiếu, mã số thuế (nếu có).

• Công việc và địa điểm làm việc: Mô tả rõ công việc phải làm, phạm vi công việc, địa điểm làm việc cụ thể.

• Thời hạn của hợp đồng lao động: Ghi rõ ngày bắt đầu và ngày kết thúc. Đối với công việc thời vụ, đây là điều khoản rất quan trọng.

• Mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác:

  • Thỏa thuận rõ ràng về mức lương (theo giờ, theo ngày, theo sản phẩm, khoán).

  • Hình thức trả lương (tiền mặt hay chuyển khoản).

  • Thời điểm trả lương (cuối ngày, cuối tuần, khi kết thúc công việc).

• Chế độ nâng bậc, nâng lương (nếu có thỏa thuận).

• Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi:

  • Số giờ làm việc mỗi ngày, số ngày làm việc mỗi tuần.

  • Quy định về làm thêm giờ (nếu có) và cách tính lương làm thêm giờ.

  • Thời gian nghỉ giữa ca, nghỉ giải lao.

• Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động: Đặc biệt quan trọng đối với các công việc có yếu tố nguy hiểm, nặng nhọc.

• Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp:

  • Đối với HĐLĐ có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, người sử dụng lao động và người lao động có trách nhiệm tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN theo quy định của pháp luật. Đây là điểm nhiều lao động thời vụ và cả người sử dụng lao động cần đặc biệt lưu ý.

• Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề (nếu có).

3. Thử Việc (Nếu Có)

• Nếu có thỏa thuận về thử việc, nội dung thử việc phải được ghi trong HĐLĐ.

• Thời gian thử việc không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp; không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên; không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ; và không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác (bao gồm cả lao động phổ thông thời vụ).

• Tiền lương trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.

4. Chấm Dứt Hợp Đồng Lao Động Thời Vụ

• HĐLĐ thời vụ sẽ chấm dứt khi hết thời hạn hợp đồng hoặc khi công việc theo mùa vụ, dự án đã hoàn thành.

• Các trường hợp chấm dứt HĐLĐ trước thời hạn phải tuân theo quy định của pháp luật về thời gian báo trước và các điều kiện khác.

5. Giải Quyết Tranh Chấp

• Hợp đồng nên có điều khoản về phương thức giải quyết tranh chấp lao động (thương lượng, hòa giải, hoặc Tòa án).

Quyền Lợi Và Nghĩa Vụ Cần Biết Của Lao Động Thời Vụ

• Quyền lợi:

  • Được trả lương công bằng, đúng hạn.

  • Được đảm bảo các điều kiện làm việc an toàn, vệ sinh lao động.

  • Được cung cấp thông tin rõ ràng về công việc.

  • Được tham gia BHXH, BHYT, BHTN nếu HĐLĐ từ đủ 01 tháng trở lên.

  • Các quyền khác theo thỏa thuận trong HĐLĐ và quy định của pháp luật.

• Nghĩa vụ:

  • Hoàn thành công việc theo đúng thỏa thuận trong HĐLĐ.

  • Chấp hành kỷ luật lao động, nội quy của người sử dụng lao động (nếu có và hợp pháp).

  • Bồi thường thiệt hại nếu gây ra do lỗi của mình.

  • Tuân thủ các quy định về an toàn lao động.

Vai Trò Của Các Đơn Vị Cung Ứng Lao Động Thời Vụ

Trong thị trường lao động thời vụ, các công ty chuyên cung ứng lao động như CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ VẬN TẢI NHÂN LỰC THÀNH TÍN 247 (Bốc Xếp 247) đóng vai trò quan trọng:

• Đối với doanh nghiệp: Giúp nhanh chóng tìm được nguồn lao động thời vụ phù hợp, giảm thiểu gánh nặng tuyển dụng và quản lý hành chính. Đảm bảo tính linh hoạt và tối ưu chi phí.

• Đối với người lao động: Tạo thêm nhiều cơ hội việc làm thời vụ, giúp họ có thu nhập. Các công ty cung ứng uy tín cũng thường đảm bảo hơn về việc thanh toán lương và các quyền lợi cơ bản cho người lao động so với việc người lao động tự tìm việc trôi nổi.

Khi hợp tác với các đơn vị cung ứng lao động, doanh nghiệp cần đảm bảo đơn vị đó tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về cho thuê lại lao động, ký kết hợp đồng rõ ràng với cả doanh nghiệp thuê lại và người lao động.

Kết Luận

Lao động thời vụ là một phần quan trọng và năng động của thị trường lao động, mang lại lợi ích cho cả người lao động và doanh nghiệp. Tuy nhiên, để đảm bảo một mối quan hệ lao động hài hòa, công bằng và đúng pháp luật, việc hiểu rõ các quy định liên quan đến Hợp đồng lao động thời vụ là vô cùng cần thiết. Người lao động cần chủ động tìm hiểu quyền lợi và nghĩa vụ của mình, còn doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật để xây dựng một môi trường làm việc minh bạch và bền vững. Việc ký kết một HĐLĐ rõ ràng, đầy đủ các điều khoản cần thiết sẽ là cơ sở vững chắc để bảo vệ lợi ích cho tất cả các bên tham gia.

Thông tin liên hệ:

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ VẬN TẢI NHÂN LỰC THÀNH TÍN 247

• Địa chỉ: Số 141/30/7C Đường 339, Phường Phước Long B, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

• Email: bocxep247.vn@gmail.com

• Hotline: 0901302454

• Website: https://bocxep247.vn/